రష్యా మిషన్‌ విఫలం.. చంద్రయాన్‌-3 ల్యాండింగ్‌ కోసం ఇస్రో కొత్త ప్రణాళిక

132 కోట్ల మంది భారతీయలు ఎంతో ఆత్రుతగా ఎదురు చూస్తోన్న ఆ అద్భుతం మరి కొన్ని గంటల్లో ఆవిష్కృతం కానుంది. ఇండియా ఎంతో ప్రతిష్టాత్మకంగా భావిస్తోన్న చంద్రయాన్‌-3 మరి కొన్ని గంటల్లో జాబిల్లిని ముద్దాడనుంది. ఆగస్టు 23, బుధవారం సాయంత్రం 5:45 గంటల తర్వాత చంద్రునిపై ల్యాండ్‌ కానుంది. మిగతా దేశాలకు భిన్నంగా భారతదేశ మూన్‌ మిషన్‌.. జాబిల్లి దక్షిణ ధ్రువంపై ల్యాండ్‌ అవ్వబోతుంది. చంద్రయాన్-3 అంతరిక్షంలో గంటకు 40 వేల కిలోమీటర్ల వేగంతో పరుగులు తీస్తుంది. ఇక మరి కొన్ని గంటల్లో ల్యాండింగ్‌ ప్రక్రియ ప్రారంభం కానున్న నేపథ్యంలో.. మిషన్‌ విజయం సాధించడం కోసం ఇస్రో కొత్త ప్రణాళికను అమలు చేయనుంది. ఆ వివరాలు..

ఇస్రో కొత్త ప్రణాళిక అమలు చేయడానికి ప్రధాన కారణం.. రష్యా మూన్ మిషన్ విఫలమవ్వడం. దీనిలో భాగంగా ఇస్రో చంద్రయాన్‌ -3 క్రాఫ్ట్‌ను తాబేలు కంటే తక్కువ వేగంతో నడపాలని నిర్ణయించింది. తాబేళ్లు సెకనుకు సగటున 4 నుండి 5 సార్లు ఈదుతాయి. దాంతో అవి సెకనుకు 1 నుండి 2 మీటర్ల వేగం మాత్రమే కదులుతాయి. దీని ప్రకారం చూసుకుంటూ తాబేళ్లు 30 గంటల్లో 40 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని మాత్రమే చేరుకుంటాయి.

ఇక ఆడ తాబేలు.. తన చిన్న లేదా మగ తాబేళు కన్నా వేగంగా కదులుతుంది. వేటాడే జంతువుల నుంచి తమ పిల్లలను కాపాడుకోవడం కోసం తాబేళ్లు ఇలా చేస్తాయి. తాజాగా చంద్రయాన్-3 ల్యాండింగ్‌ ప్రక్రియలో కూడా ఇస్రో ఇదే విధానాన్ని అనుసరించనుంది. అంటే చంద్రయాన్‌-3 సెకనుకు 1 నుంచి 2 మీటర్ల వేగంతో ల్యాండ్ అవుతుంది.

రష్యాకు చెందిన లూనా-25 అంతరిక్ష నౌక కుందేలులా వేగంగా పరిగెత్తింది. జాబిల్లిని చేరుకునేలోపే.. లూనా-25 క్రాఫ్ట్ క్రాష్ అయ్యింది. రష్యా అంతరిక్ష సంస్థ అధిపతి కూడా ఈ తప్పును అంగీకరించారు. లూనా-25 నిర్దేశించిన లక్ష్యం కంటే.. ఒకటిన్నర రెట్లు ఎక్కువ వేగంతో కదిలింది. స్థిర కక్ష్యతో పోలిస్తే ఓవర్‌షూట్. అందుకే లూనా-25 క్రాఫ్ట్‌ను చంద్రుడిని తాకి క్రాష్‌ అయ్యినట్లు రష్యా అంతరిక్ష సంస్థ శాస్త్రవేత్తలు చెప్పారు. కానీ ఇస్రో ప్రయోగించిన చంద్రయాన్-3 మాత్రం నెమ్మదిగా 42 రోజుల నుంచి తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తోంది. ఈ ప్రయాణం చంద్రయాన్‌-3 గురుత్వాకర్షణ శక్తిని చాలా బాగా సద్వినియోగం చేసుకుంటుందన్నారు శాస్త్రవేత్తలు.

చంద్రయాన్ 3 ల్యాండింగ్‌ వేగం ఎలా ఉండనుంది అంటే..

• విక్రమ్ ల్యాండర్ 25 కి.మీ ఎత్తు నుంచి చంద్రునిపైకి దిగడం ప్రారంభమవుతుంది.
• తదుపరి దశకు అంటే 7.4 కిమీ ఎత్తు వరకు చేరడానికి దాదాపు 11.5 నిమిషాలు పడుతుంది.
• 7.4 కి.మీ ఎత్తుకు చేరుకోవడానికి చంద్రయాన్‌ -3 వేగం సెకనుకు 358 మీటర్లు ఉంటుంది.
• తదుపరి దశ 6.8 కి.మీ. దీన్ని చేరుకునే క్రమంలో చంద్రయాన్‌-3 వేగం 336 మీటర్లకు తగ్గుతుంది.
• తదుపరి స్థాయి 800 మీటర్లు ఉంటుంది. ఈ దశలో ల్యాండర్ సెన్సార్‌లు చంద్రుని ఉపరితలం మీద లేజర్ కిరణాలను ప్రసరింపజేసి ల్యాండింగ్‌కు అనువైన స్థలాన్ని గుర్తిస్తాయి.
• ఆ తర్వాత 800 మీటర్ల నుంచి 150 మీటర్ల ఎత్తులో ల్యాండర్ వేగం సెకనుకు 60 మీటర్లు ఉంటుంది.
• 150 మీటర్ల నుంచి 60 మీటర్ల ఎత్తులో ల్యాండర్ వేగం సెకనుకు 40 మీటర్ల వరకు ఉంటుంది.
• 10 మీటర్ల ఎత్తులో ల్యాండర్ వేగం సెకనుకు 10 మీటర్లు ఉంటుంది.
• చంద్రుని ఉపరితలంపై మృదువైన ల్యాండింగ్ కోసం ల్యాండర్ వేగం సెకనుకు 1.68 మీటర్లు ఉంటుంది.
• ఇలా నెమ్మదిగా వేగాన్ని తగ్గించుకుంటూ.. చంద్రయాన్‌-3 సాఫ్ట్‌ ల్యాండింగ్‌ ప్రక్రియ ముగియనుంది.