భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) చైర్మన్గా సీనియర్ రాకెట్ శాస్త్రవేత్త ఎస్ సోమనాథ్ను కేంద్ర ప్రభుత్వం బుధవారం నియమించింది. భారతదేశపు అత్యంత శక్తివంతమైన అంతరిక్ష రాకెట్ GSLV Mk-III లాంచర్ అభివృద్ధి పనులకు నాయకత్వం వహిస్తున్న శాస్త్రవేత్తలలో సోమనాథ్ కూడా ఉన్నారు. తన కెరీర్ ప్రారంభంలో, ఆయన పోలార్ శాటిలైట్ లాంచింగ్ వెహికల్ (PSLV) అభివృద్ధిలో కూడా కీలక పాత్ర పోషించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం సోమనాథ్ను అంతరిక్ష శాఖ కార్యదర్శిగా, స్పేస్ కమిషన్ చైర్మన్గా నియమించింది. ఆయన పదవీకాలం మూడేళ్లు ఉంటుంది. దీనికి ముందు, అతను 22 జనవరి 2018 నుంచి ఇప్పటివరకు విక్రమ్ సారాభాయ్ స్పేస్ సెంటర్ (VSSC) డైరెక్టర్గా సోమనాథ్ ఉన్నారు.
ఈ శుక్రవారంతో పదవీ కాలం ముగియనున్న ఇస్రో చైర్మన్ కె శివన్ స్థానంలో ఆయన ఇప్పుడు బాధ్యతలు స్వీకరించనున్నారు. హై-ప్రెజర్ సెమీ క్రయోజనిక్ ఇంజిన్ అభివృద్ధి పనుల్లో ఎస్ సోమనాథ్ కూడా భాగం కావడం గమనార్హం. చంద్రయాన్-2 ల్యాండర్ యొక్క ఇంజిన్ను అభివృద్ధి చేయడంలో మరియు GSAT-9లో అమర్చిన ఎలక్ట్రిక్ ప్రొపల్షన్ సిస్టమ్ యొక్క విమానాన్ని విజయవంతం చేయడంలో కూడా ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. సోమనాథ్ లాంచ్ వెహికల్స్ డిజైన్ సిస్టమ్స్లో నిపుణుడు. శాటిలైట్ ప్రయోగానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాధాన్యతనిచ్చే PSLV యొక్క ఇంటిగ్రేషన్ డిజైన్ను సిద్ధం చేయడంలో ఆయన గణనీయమైన కృషి చేశారు.
ఇస్రో చీఫ్ కావడానికి ముందు, ఆయన GSAT-MK11 (F09) అప్గ్రేడ్ చేయడంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. దాని అప్గ్రేడ్ కనుక పూర్తయితే భారీ కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి పంపవచ్చు. ఇది కాకుండా, రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలను సరిగ్గా ప్రయోగించగలిగేలా GSAT-6A మరియు PSLVC41 లు మెరుగుపరచడంలో కూడా S. సోమనాథ్ నిమగ్నమై ఉన్నారు.
ఆయన చదువు ఎక్కడ సాగిందంటే?
సోమనాథ్ చదువు విషయానికి వస్తే ఆయన ప్రీ-డిగ్రీ ప్రోగ్రామ్ను ఎర్నాకులంలోని మహారాజా కళాశాలలో పూర్తి చేశారు. దీని తరువాత, ఆయన TKM కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్, క్విలాన్, కేరళ విశ్వవిద్యాలయం నుండి మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్ చేేశాడు. ఆ తర్వాత ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్ (IISc) నుంచి ఏరోస్పేస్ ఇంజినీరింగ్లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందారు. ఆయనకు రాకెట్ డైనమిక్స్ మరియు కంట్రోల్లో నైపుణ్యం ఉంది. 1985లో సోమనాథ్ విక్రమ్ సారాభాయ్ అంతరిక్ష కేంద్రంలో చేరారు. ప్రారంభ దశలో, ఆయన PSLV ప్రాజెక్ట్తో పని చేస్తూ ఉన్నారు. ఆ తర్వాత 2010లో GSLV Mk-III రాకెట్కి ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్గా నియమితులయ్యారు. 2015 సంవత్సరంలో, ఆయన LPSC చీఫ్ అయ్యాడు. 2018 సంవత్సరంలో, ఆయన VSSC డైరెక్టర్ అయ్యాడు.
ఇస్రో రికార్డులు ఏం చెబుతున్నాయి?
ఇస్రో రికార్డుల ప్రకారం, ఆయన 2003లో GSLV Mk-III ప్రాజెక్ట్లో చేరారు. జూన్ 2010 నుండి 2014 వరకు GSLV Mk-III ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్గా మారడానికి ముందు ఆ వెహికల్ యొక్క మొత్తం డిజైన్, మిషన్ డిజైన్, స్ట్రక్చరల్ డిజైన్ మరియు ఇంటిగ్రేషన్కు డిప్యూటీ ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఆయన నాయకత్వంలో, CARE మిషన్ యొక్క మొదటి ప్రయోగాత్మక విమానం డిసెంబర్ 18, 2014న విజయవంతంగా పూర్తి చేయబడింది.